Yaşam Tatille Güzel Ama…

Yaşam Tatille Güzel Ama…

Dünya’da her yıl yaklaşık 1 milyar insan seyahat ediyor. Seyahatin en sık olduğu dönem ise yoğun bir çalışma temposu ile geçen kış aylarından sonra özlemle beklenen yaz tatili. Tatil gelip çattığında, en büyük hayal kırıklıklarından biri ise hasta olmaktır. Otobüste, uçakta, yolda ya da otelde hastalanmaktan daha kötü bir şey olamaz. Kaderinize üzülebilir, tüm motivasyonunuzu kaybedebilir ve bavulları açmadan geri dönmeyi düşünebilirsiniz. Ama tatile ya da seyahate çıkanların yaklaşık yüzde 65'inin bu süre zarfında hastalandığını söylersek, belki içiniz bir nebze olsun rahatlar. Bilin ki, tatilde hastalanma ihtimaliniz, normal zamanlara oranla daha da yüksektir.

Tatilde hasta olmak, yolculuk sırasında rahatsızlanmak aslında öylesine ciddi bir problem ki, bu konuda WHO'nun (World Health Organization/Dünya Sağlık Örgütü) bir raporu var. Bu raporunda WHO; seyahate çıkanların yüzde 65'inin çeşitli nedenlerle küçük rahatsızlıklar yaşadığını belirtiyor, yüzde 15'i ciddi sağlık sorunları ile yüzleşebiliyor, yüzde 8'i seyahatte yaşadığı rahatsızlık nedeniyle bulunduğu yerde doktora gidiyor, yüzde 4'ü bulunduğu ülkede hastaneye yatırılmak zorunda kalıyor, yüzde 6'sı seyahatini yarıda kesiyor ve evine geri dönüyor, yüzde 2'si döndüğünde işine gidemeyecek kadar hasta oluyor.

Fazla evham yapıp endişelenmeye gerek yok; ancak hastalanmak, o kadar da düşük bir olasılık değil. Seyahat hastalığı olarak da adlandırılan bu tür rahatsızlıklar, çok farklı nedenlerle ortaya çıkabiliyorlar. Hatta bazıları ne kadar tedbir alırsanız alın, yakanızı bırakmıyorlar. Seyahat sırasında görülen en yaygın hastalıklardan birisi turist ishalidir. Gidilen yere ve seyahat zamanına bağlı olarak her yıl gezginlerin yüzde 30 ila 70'i ishal olur. Londra'daki bir seyahat kliniğinin yaptığı araştırmaya göre, her yıl 50 milyon Batılı turist bu hastalığa yakalanıyor ve bunların 20 milyonunun tedavi görmesi gerekiyor.

Doktorlar risk bakımından seyahat biçiminin pek fark yaratmadığını söylüyor. Örneğin havaalanına giderken toplu taşıma kullanmak, güvenlikten geçerken ayakkabıları çıkarmak, otobüsle giderken tutamaçlardan tutmak ve sonra da ellerini yıkamadan yemek yemek risk faktörlerini artırıyor.

Peki, seyahat edenlerle en sık gözlenen sağlık sorunu olan Turist İshali’ne neler yol açıyor?

Çeşitli bakteriler (% 80), virusler ve parazitler turist diyaresine neden olabilir. Bu bakterilerin ana kaynağı genellikle az pişmiş etlerin yenmesidir. Hastalık

insanlara pişmemiş veya az pişmiş veya uygun ortamda saklanmadığı için bozulmuş olan et yemeklerinin, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinin, klorlanmamış içme sularının ve kanalizasyon suyu ile sulanan veya yıkanan sebzelerin tüketilmesiyle bulaşır. Bunun yanı sıra, hastalığı belirtili ya da sessiz olarak geçiren insanların iyi yıkanmamış elleri ile hazırladıkları gıdaların tüketilmesi ile gözlenebilir.

Bilmemiz Gerekenler

Seyahat edilen bölgede sürekli yaşayanlar aynı restoranda yemek yiyip hastalanmazken o bölgeye kısa süreli tatil için giden turistlerin hastalanmasının temel nedeni vücutlarının oradaki mikroplarla ilk kez karşılaşmış olmasıdır. Yani bu mikroplara karşı bağışıklık sistemi henüz gelişmemiştir. Ayrıca yiyeceğin aceleyle hazırlanmış ya da yeterince pişmemiş olmasının yanı sıra aceleyle yenmesinin de bu hastalığa neden olacağı belirtiliyor.

Turist ishali ile gıda zehirlenmesini de birbirinden ayırmak gerekir. Gıda zehirl

enmesine, yediğiniz yemekte biriken toksinler neden olur. Bunun belirtisi de kusma ve ishal olsa da bu durum genellikle yenilen bozulmuş yemekten 6-12 saat sonra ortaya çıkar ve belirtileri daha ağır seyreder.

Turist ishali ise genellikle seyahat edilen bölgeye ulaşıldıktan sonraki ilk hafta içinde ortaya çıkmakta, ancak seyahat boyunca ya da döndükten sonra da görülebilmektedir. Turist ishali, günde üç ve daha fazla sayıda dışkılama olarak tanımlanır ve beraberinde bulantı-kusma (%50), kramp tarzı karın ağrısı (%20-60) ve bazı vakalarda ateş de görülebilir. Turist ishali genellikle hafif seyirlidir, 1-2 gün içinde iyileşir, tedavi edilmeyenlerde bile beş günden uzun sürmesi çok nadirdir.

Riskli bölgelere seyahat edecekseniz ishale yakalanmamak için ne yapabilirsiniz?

* Tuvalete gittikten sonra ve yemek yemeden önce mutlaka ellerinizi yıkayınız.

* Eğer bulunduğunuz yerdeki içme suyunun güvenirliliği ile ilgili bir kuşkunuz var ise, yiyeceklerinizi yıkamadan veya dişlerinizi fırçalamadan önce kullanacağınız suyu mutlaka kaynatın, dezenfektan tabletleri ile steril edin ya da şişe sularını kullanmayı tercih edin.

* İçeceklerinizin içine koyduğunuz buzun güvenli bir sudan yapıldığına emin olmadıkça kullanmayınız.

* Beklemiş yemekleri yemeyin, yeni ve iyi pişirilmiş sıcak yemekleri yemelisiniz.

* Soyarak veya kabuklarını ayıklayarak yedikleriniz dışında, çiğ yenen yiyecekleri yemekten kaçının.

* Görünümü kötü olan (kokusu, rengi) yiyecekleri tüketmeyiniz.

* Güvenirliliğinden emin olmadığınız açıkta satılan dondurmaları tüketmeyiniz.

* Pastörize edilmemiş ya da açıkta satılan sütü içmeyin.

* Balık ve kabuklu deniz hayvanlarını bazı ülkelerde yemek tehlikeli olabilir. Pişmemiş balık ve istiridye yemek özellikle çok tehlikelidir.

* Probiyotikleri ve prebiyotikleri kullanmayı ihmal etmeyin.

Probiyotikler sindirimi güçlendirerek enfeksiyon riskine karşı savunma mekanizmasını da takviye eden mikroorganizmalardır. Prebiyotikler ise lifli maddelerdir ve sindirim sisteminde yararlı bakterilerin çoğalmasına yardımcı olan bir ortam hazırlar. Ayrıca bu yararlı bakteriler mide ve bağırsak enfeksiyonuna yol açan mikroplarla savaşır etkilerini aza indirmeye yardımcı olurlar.

İshale karşı önleyici antibiyotik almanın dezavantajları var. Gereksiz yere antibiyotiğe başvurmak bakterilerin antibiyotiğe karşı direnç geliştirmesine neden olabiliyor. Ayrıca bu ilaçlar sadece bakterilere karşı etkili; virüs ya da parazitlerin neden olduğu enfeksiyonda işe yaramıyor.

En önemlisi ise seyahat edeceğiniz bölgede ishalin ne kadar yaygın olduğunu önceden araştırıp hazırlıklı gitmeniz.

Sonuçta yılın büyük bölümünü sevdiklerinizle yapacağınız tatili hayal ederek geçiriyorsunuz. Hayallerinizin kabusa dönüşmediği harika bir zaman dilimi olması dileğiyle…